ძუძუთი კვებისთვის მომზადება ორსულობისას

ბევრს უკვირს, მაგრამ ორგანიზმი ძუძუთი კვებისთვის მზადებას ორსულობის დროსვე იწყებს. უკვე მეორე და მესამე ტრიმესტრში მკერდი იცვლება, ზოგ ქალს კი ბოლო კვირებში მოლოზივოს პირველი წვეთებიც უჩნდება. ძუძუთი კვება ბუნებრივი პროცესია, თუმცა მას ხშირად დრო, მოთმინება და ცოდნა სჭირდება. რაც უფრო კარგად მოემზადებით მშობიარობამდე, მით უფრო მშვიდად დაიწყებთ ამ ახალ ეტაპს. ამ სტატიაში განვიხილავთ, როგორ იცვლება მკერდი ორსულობისას, რა შეგიძლიათ გააკეთოთ წინასწარ და რას მიაქციოთ ყურადღება მშობიარობის შემდეგ პირველ საათებსა და დღეებში.

როგორ იცვლება მკერდი ორსულობის დროს

ორსულობის ჰორმონები, მათ შორის ესტროგენი, პროგესტერონი და პროლაქტინი, სარძევე ჯირკვლებს რძის გამომუშავებისთვის ამზადებს. ამ ცვლილებების ინტენსივობა ინდივიდუალურია: ზოგთან ისინი თითქმის შეუმჩნეველია, ზოგთან კი მკაფიოდ ჩანს. ყველაზე ხშირად აღინიშნება:

მკერდის ზომის მატება და მგრძნობელობა, რაც განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში იგრძნობა;
არეოლების მუქი შეფერილობა და მათი ზომის ოდნავ მატება;
მონტგომერის ბორცვები, ანუ პატარა წანაზარდები არეოლაზე, რომლებიც კანს ატენიანებს და იცავს;
ვენების გამოკვეთა მკერდის კანზე, სისხლის მიმოქცევის გაძლიერების გამო;
მოლოზივოს გამოყოფა, როგორც წესი, მესამე ტრიმესტრის ბოლოს, თუმცა ზოგჯერ უფრო ადრეც.

მოლოზივო ბავშვის პირველი საკვებია. მისი რაოდენობა მცირეა, მაგრამ ის მდიდარია ცილითა და იმუნური ფაქტორებით, რომლებიც ახალშობილს სიცოცხლის პირველ დღეებში იცავს. თუ ორსულობისას მოლოზივო არ გამოიყოფა, ეს ნორმაა და არ ნიშნავს, რომ მომავალში რძე არ გექნებათ.

რა შეგიძლიათ გააკეთოთ ორსულობის დროს

ძუძუთი კვებისთვის მომზადება მკერდის განსაკუთრებულ „ვარჯიშს“ არ საჭიროებს. დვრილების ხეხვა ან სპეციალური სტიმულაცია არ არის რეკომენდებული, რადგან შეიძლება კანი დააზიანოს, ზოგ შემთხვევაში კი საშვილოსნოს შეკუმშვაც გამოიწვიოს. ბევრად უფრო მნიშვნელოვანია ცოდნა და მხარდაჭერა:

გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან. გინეკოლოგი ან მამოლოგი შეაფასებს მკერდის მდგომარეობას და, მაგალითად, ბრტყელი ან შეწეული დვრილების შემთხვევაში, მოგცემთ ინდივიდუალურ რჩევებს;
შეისწავლეთ ძუძუთი კვების საფუძვლები. გაიგეთ, როგორ უნდა მოათავსოთ ბავშვი სწორად მკერდთან, როგორ მიხვდეთ, რომ ის სწორად წოვს, და რამდენად ხშირად სჭირდება კვება;
მოძებნეთ მხარდაჭერა წინასწარ. სასარგებლოა მომავალ მშობელთა კურსები და ძუძუთი კვების კონსულტანტის კონტაქტი, რომელსაც მშობიარობის შემდეგ მიმართავთ;
ესაუბრეთ სამშობიაროს. ჰკითხეთ, აქვს თუ არა მათ „კანი კანთან“ კონტაქტისა და დედისა და ბავშვის ერთად ყოფნის პრაქტიკა;
მოემზადეთ პრაქტიკულად. შეიძინეთ კომფორტული, მკერდის ზომაზე მორგებული ბიუსტჰალტერი ფართო ღვედებით, ძუძუთი კვებისთვის განკუთვნილი საცვალი და მკერდის ჩასადები.

თუ ორსულთა დიაბეტი ან სხვა მდგომარეობა გაქვთ, ექიმმა შეიძლება ორსულობის ბოლო კვირებში მოლოზივოს ხელით გამოწველა და შენახვა გირჩიოთ. ეს მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციითა და მისი მითითებების მიხედვით უნდა გააკეთოთ.

კვება და ვიტამინები

ორსულობისა და ძუძუთი კვების დროს ორგანიზმის მოთხოვნილება ზოგიერთ საკვებ ნივთიერებაზე იზრდება. დაბალანსებული კვება, რომელიც მოიცავს ბოსტნეულს, ხილს, მთლიან მარცვლეულს, ცილას, რძის ნაწარმსა და თევზს, დედისაც და ბავშვის ჯანმრთელობასაც უწყობს ხელს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:

ფოლატი, რომელიც უჯრედების ზრდასა და განახლებაში მონაწილეობს;
იოდი, რომელიც ბავშვის ფარისებრი ჯირკვლისა და ნერვული სისტემის განვითარებისთვის არის საჭირო;
DHA (ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავა), რომელიც ბავშვის ტვინისა და მხედველობის განვითარებაში მონაწილეობს და დედის რძეშიც გადადის.

Femibion 2 განკუთვნილია ორსულობის მე-13 კვირიდან ძუძუთი კვების დასრულებამდე. ის შეიცავს ფოლატს და დამატებით 200 მგ DHA-ს, ამიტომ მისი მიღება მშობიარობის შემდეგაც შეიძლება გაგრძელდეს. დაწვრილებით წაიკითხეთ სტატიებში DHA და ომეგა-3 ორსულობისას, იოდის სარგებელი ორსულებისთვის და Femibion 1 თუ Femibion 2? ნებისმიერი დანამატის მიღება შეუთანხმეთ ექიმს.

პირველი საათები მშობიარობის შემდეგ

ძუძუთი კვების წარმატებით დაწყებაში დიდ როლს ასრულებს პირველი საათი მშობიარობის შემდეგ. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია გირჩევთ:

„კანი კანთან“ კონტაქტს დაბადებისთანავე, თუ დედისა და ბავშვის მდგომარეობა ამის საშუალებას იძლევა;
ბავშვის მკერდთან მიდებას სიცოცხლის პირველი საათის განმავლობაში;
კვებას მოთხოვნისამებრ, ანუ მაშინ, როცა ბავშვი შიმშილის ნიშნებს აჩვენებს, და არა მკაცრი განრიგით;
მხოლოდ ძუძუთი კვებას პირველი 6 თვის განმავლობაში, თუ სამედიცინო მიზეზით სხვა რამ არ არის რეკომენდებული.

ხშირი მიდება მკერდს რძის გამომუშავების სიგნალს აძლევს. რძე, როგორც წესი, მშობიარობიდან 2–4 დღეში „მოდის“, მანამდე კი ბავშვს მოლოზივოს მცირე რაოდენობა სრულიად ჰყოფნის.

ფსიქოლოგიური მზაობა და მხარდაჭერა

დადებითი განწყობა და მშვიდი გარემო ძუძუთი კვებისთვის ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც ფიზიკური მზაობა. ბუნებრივია, თუ პირველ დღეებში ყველაფერი მაშინვე არ გამოგივათ: დედასაც და ბავშვსაც ერთმანეთთან შეგუება სჭირდება. წინასწარ ესაუბრეთ პარტნიორსა და ახლობლებს, როგორ დაგეხმარებიან ოჯახის საქმეებში, რომ მეტი დრო დაუთმოთ დასვენებასა და ბავშვს.

როდის მიმართოთ ექიმს

მიმართეთ ექიმს ან ძუძუთი კვების კონსულტანტს, თუ:

კვება ძლიერ მტკივნეულია ან დვრილები დაზიანებულია;
მკერდში გაჩნდა მტკივნეული, გამკვრივებული, გაწითლებული უბანი ან მაღალი ტემპერატურა;
ბავშვი ცუდად წოვს, ძალიან ცოტას შარდავს ან წონაში არ იმატებს;
ორსულობის დროს მკერდიდან სისხლიანი გამონადენი შეამჩნიეთ.

მოკლე დასკვნა

ძუძუთი კვებისთვის მომზადება ორსულობის დროს იწყება, მაგრამ ის არა მკერდის „ვარჯიშს“, არამედ ცოდნას, მხარდაჭერასა და ჯანსაღ ცხოვრების წესს გულისხმობს. გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან, შეისწავლეთ კვების საფუძვლები, იზრუნეთ დაბალანსებულ კვებაზე და წინასწარ იცოდეთ, ვის მიმართავთ დახმარებისთვის.

სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და ექიმის კონსულტაციას არ ცვლის. კითხვების შემთხვევაში მოგვწერეთ პირადად femibion.ge-ზე ან Facebook გვერდის მესინჯერში.