ტოკოფობია: მშობიარობის შიში და მისი დაძლევა

მოახლოებული მშობიარობის გამო გარკვეული ღელვა თითქმის ყველა მომავალ დედას აქვს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პირველ შვილს ელოდება. როგორ ჩაივლის მშობიარობა, რამდენად მტკივნეული იქნება, ყველაფერი კარგად დასრულდება თუ არა — ასეთი კითხვები სრულიად ბუნებრივია. თუმცა ზოგიერთ ქალთან შიში იმდენად ძლიერია, რომ ორსულობის დაგეგმვას, თავად ორსულობის პერიოდსა და ყოველდღიურ ცხოვრებას ართულებს. ამ მდგომარეობას ტოკოფობია ეწოდება. ამ სტატიაში განვიხილავთ, რით განსხვავდება ჩვეულებრივი ღელვა ტოკოფობიისგან, რა იწვევს მას და რა დაგეხმარებათ, რომ მშობიარობას უფრო მშვიდად შეხვდეთ.

რა არის ტოკოფობია

ტერმინი ბერძნული სიტყვებიდან მომდინარეობს: „ტოკოს“ მშობიარობას ნიშნავს, „ფობოს“ კი — შიშს. ტოკოფობია ორსულობისა და მშობიარობის ძლიერი, ხშირად აკვიატებული შიშია, რომელიც ქალის ემოციურ მდგომარეობაზე ჩვეულებრივ ღელვაზე გაცილებით მეტად მოქმედებს.

მნიშვნელოვანია, ეს ორი რამ ერთმანეთისგან განვასხვავოთ. მსუბუქი შფოთვა მშობიარობის წინ ნორმალურია და ხშირად მომზადებაშიც კი გვეხმარება. ტოკოფობიაზე კი მაშინ შეიძლება ვისაუბროთ, როცა შიში აზრებს მუდმივად იპყრობს და ქალის გადაწყვეტილებებსა და ქცევაზე აისახება.

როგორ შეიძლება გამოვლინდეს

ტოკოფობიის დროს ქალმა შეიძლება:

ყველანაირად ეცადოს, თავიდან აიცილოს დაორსულება, მაშინაც კი, როცა შვილი სურს;
ორსულობის დადგომისას პანიკა, ძლიერი შფოთვა ან დეპრესიული განწყობა განიცადოს;
დარწმუნებული იყოს, რომ მშობიარობა მისთვის ან ბავშვისთვის ცუდად დასრულდება;
თავი აარიდოს მშობიარობაზე ფიქრს, საუბარს ან მისთვის მზადებას;
სამედიცინო ჩვენების გარეშე მოითხოვოს საკეისრო კვეთა;
განიცდიდეს უძილობას, კოშმარებს, მუდმივ დაძაბულობას ან პანიკურ შეტევებს.

თუ ამ ჩამონათვალში საკუთარ თავს ცნობთ, იცოდეთ, რომ ეს სისუსტის ან „ზედმეტი ემოციურობის“ ნიშანი არ არის. ტოკოფობია რეალური მდგომარეობაა, რომელსაც ყურადღება და სათანადო მხარდაჭერა სჭირდება.

პირველადი და მეორადი ტოკოფობია

სპეციალისტები ტოკოფობიის ორ ფორმას გამოყოფენ.

პირველადი ტოკოფობია უვითარდებათ ქალებს, რომლებსაც ჯერ არ უმშობიარიათ. ის ხშირად სხვისი ნეგატიური გამოცდილების, შემაშინებელი ისტორიების ან ფილმების გავლენით ყალიბდება. ზოგჯერ მის საფუძველს წარსულში გადატანილი ემოციური ან ფიზიკური ტრავმა წარმოადგენს.

მეორადი ტოკოფობია, როგორც წესი, საკუთარი ორსულობისა და მშობიარობის შემდეგ ვითარდება. ხშირად მას რთული ან ტრავმული მშობიარობა იწვევს, თუმცა შიში შეიძლება მაშინაც გაჩნდეს, როცა სამედიცინო თვალსაზრისით ყველაფერი ნორმალურად ჩაიარა, ქალისთვის კი ეს გამოცდილება ემოციურად მძიმე აღმოჩნდა.

რა გეხმარებათ შიშის დაძლევაში

ისაუბრეთ ექიმთან ან ბებიაქალთან

პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გულახდილი საუბარია იმ სპეციალისტთან, ვისაც ენდობით. ექიმი ან ბებიაქალი აგიხსნით, როგორ მიმდინარეობს მშობიარობა, რა შესაძლებლობები არსებობს თქვენს შემთხვევაში, და დაგეხმარებათ მშობიარობის მოქნილი გეგმის შედგენაში. ბევრ ქალს დიდ შვებას ჰგვრის იმის ცოდნა, რომ მის სურვილებს გაითვალისწინებენ.

მიმართეთ ფსიქოლოგს

ძლიერი შიშის დროს ეფექტიანია ფსიქოლოგთან, განსაკუთრებით პერინატალურ ფსიქოლოგთან მუშაობა. კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია და სხვა მიდგომები გეხმარებათ, გააცნობიეროთ შიშის წყარო და შემაშფოთებელი აზრები უფრო რეალისტურით ჩაანაცვლოთ. თუ წინა მშობიარობის შემდეგ მძიმე მოგონებები გაწუხებთ, სპეციალისტის დახმარება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

გაიარეთ კურსები მომავალი მშობლებისთვის

ყველაზე მეტად უცნობი გვაშინებს. მომავალი დედების კურსებზე გაიგებთ, როგორ იწყება და მიმდინარეობს მშობიარობა, ისწავლით სუნთქვისა და რელაქსაციის ტექნიკებს, ასევე სხეულის პოზებს, რომლებიც შეკუმშვების დროს მდგომარეობას ამსუბუქებს. კარგი იდეაა, კურსებს პარტნიორთან ერთად დაესწროთ.

გაეცანით ტკივილის შემსუბუქების მეთოდებს

ბევრი ქალისთვის მშობიარობის შიში, პირველ რიგში, ტკივილის შიშია. წინასწარ გაარკვიეთ ექიმთან, ტკივილის შემსუბუქების რომელი მეთოდებია ხელმისაწვდომი — როგორც მედიკამენტური (მაგალითად, ეპიდურული ანესთეზია), ისე არამედიკამენტური: სუნთქვითი ტექნიკები, მასაჟი, თბილი შხაპი, აქტიური მოძრაობა. იმის ცოდნა, რომ ტკივილის მართვა შესაძლებელია, კონტროლის განცდას გიბრუნებთ.

გაეცანით სამშობიარო სახლს წინასწარ

თუ შესაძლებელია, წინასწარ ესტუმრეთ სამშობიარო სახლს, სადაც მშობიარობას გეგმავთ. გარემოს, პერსონალისა და პროცედურების გაცნობა გაურკვევლობას მნიშვნელოვნად ამცირებს.

დაეყრდენით ახლობლებს

პარტნიორის, დედის, დის ან მეგობრის მხარდაჭერა დიდ როლს თამაშობს. მოუყევით მათ, რა გაშინებთ, და იფიქრეთ, ვინ გსურთ, რომ მშობიარობისას თქვენ გვერდით იყოს. სასარგებლოა იმ ქალებთან საუბარიც, რომლებსაც მშობიარობის დადებითი გამოცდილება აქვთ. ამავე დროს, ეცადეთ, თავი აარიდოთ ინტერნეტში გავრცელებულ შემაშინებელ ისტორიებს.

საკეისრო კვეთა — გამოსავალია თუ არა

ტოკოფობიის მქონე ქალები ხშირად საკეისრო კვეთას ერთადერთ უსაფრთხო გზად მიიჩნევენ. საკეისრო კვეთა ქირურგიული ოპერაციაა, რომელსაც თავისი რისკები და აღდგენის პერიოდი აქვს, ამიტომ მშობიარობის მეთოდის შესახებ გადაწყვეტილება ექიმთან ერთად, ყველა არგუმენტის აწონ-დაწონის შემდეგ უნდა მიიღოთ. ხშირად ფსიქოლოგიური მხარდაჭერისა და საკმარისი ინფორმაციის მიღების შემდეგ შიში იმდენად მცირდება, რომ ქალი ბუნებრივ მშობიარობაზეც თანხმდება. მთავარია, გადაწყვეტილება ინფორმირებული იყოს და არა მხოლოდ შიშით ნაკარნახევი.

იზრუნეთ საკუთარ თავზე

ემოციური კეთილდღეობა ფიზიკურ ჯანმრთელობასთან მჭიდროდაა დაკავშირებული. ორსულობისას ეცადეთ, საკმარისად დაისვენოთ, ხშირად ისეირნოთ სუფთა ჰაერზე, დაბალანსებულად იკვებოთ და ექიმის თანხმობით შეასრულოთ მსუბუქი ვარჯიშები ან იოგა ორსულებისთვის.

ორსულობისა და მისი დაგეგმვის პერიოდში ექიმი ხშირად სპეციალურ ვიტამინურ-მინერალურ კომპლექსებსაც გირჩევთ. ორსულობის დაგეგმვიდან მე-12 კვირის ჩათვლით განკუთვნილია Femibion 1 (100 ₾), რომელიც 800 მკგ ფოლატს შეიცავს, მათ შორის Metafolin®-ის სახით. მე-13 კვირიდან ძუძუთი კვების დასრულებამდე განკუთვნილია Femibion 2 (140 ₾), რომელიც ფოლატთან ერთად 200 მგ DHA-ს შეიცავს — ომეგა-3 ცხიმოვან მჟავას, რომელიც მნიშვნელოვანია ბავშვის ტვინისა და მხედველობის განვითარებისთვის. ვიტამინები შიშს ვერ განკურნავს, თუმცა ორგანიზმის საჭიროებებზე ზრუნვა ორსულობის პერიოდში საერთო კეთილდღეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

როდის მივმართოთ სპეციალისტს დაუყოვნებლივ

თუ შიში ძილში, კვებასა და ყოველდღიურ საქმიანობაში ხელს გიშლით, თუ ხშირად გაქვთ პანიკური შეტევები, ხანგრძლივად დათრგუნულად ან უიმედოდ გრძნობთ თავს, ნუ დაელოდებით, რომ ყველაფერი „თავისით გაივლის“. აცნობეთ ამის შესახებ თქვენს ექიმს, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში ფსიქოლოგთან ან ფსიქიატრთან გადაგამისამართებთ. გახსოვდეთ, რომ ორსულობისას დამამშვიდებელი და სხვა მედიკამენტები მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით შეიძლება მიიღოთ.

მოკლე დასკვნა

მშობიარობის შიში ბევრ ქალს აქვს და მისი დაძლევა შესაძლებელია. ინფორმაცია, სანდო ექიმი, ფსიქოლოგის დახმარება და ახლობლების თანადგომა შიშს ამცირებს და გეხმარებათ, მშობიარობას უფრო მშვიდად და თავდაჯერებულად შეხვდეთ.

სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და ექიმის კონსულტაციას არ ცვლის. ნებისმიერი ვიტამინის ან მედიკამენტის მიღებამდე და მშობიარობის მეთოდის არჩევისას გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან.