კბილების ჯანმრთელობა ორსულობისას: როგორ დავიცვათ ისინი
ორსულობის დროს ბევრი ქალი ამჩნევს, რომ ღრძილები კბილის გამოხეხვისას უფრო ხშირად სისხლიანდება, კბილები კი ცივზე და ცხელზე უფრო მგრძნობიარე ხდება. ხალხში გავრცელებულია აზრი, რომ „ყოველი ბავშვი დედას ერთ კბილად უჯდება“. სინამდვილეში ეს ბედისწერა არ არის: სწორი მოვლითა და დროული ვიზიტით სტომატოლოგთან კბილების ჯანმრთელობის შენარჩუნება სავსებით შესაძლებელია. ამ სტატიაში განვიხილავთ, რატომ იცვლება პირის ღრუს მდგომარეობა ორსულობისას, რა როლი აქვს კალციუმს და როგორ დავიცვათ კბილები დაგეგმვიდან ძუძუთი კვების ბოლომდე.
რატომ ხდებიან კბილები და ღრძილები ორსულობისას უფრო მგრძნობიარე
ორსულობისას კბილების პრობლემები რამდენიმე მიზეზით შეიძლება გაჩნდეს:
- ჰორმონული ცვლილებები. პროგესტერონისა და ესტროგენის დონის მატება ღრძილებში სისხლის მიმოქცევას აძლიერებს. ღრძილები შეიძლება შესივდეს, გაწითლდეს და ადვილად დაიწყოს სისხლდენა. ამ მდგომარეობას ორსულთა გინგივიტს უწოდებენ და ის ძალიან ხშირია, განსაკუთრებით მეორე ტრიმესტრში.
- ტოქსიკოზი და გულძმარვა. ღებინებისა და რეფლუქსის დროს კუჭის მჟავა კბილის მინანქარს ხვდება და თანდათან ასუსტებს მას.
- კვების ჩვევების ცვლილება. ორსულობისას ხშირად იმატებს ტკბილის მიმართ ლტოლვა და ხშირი წახემსება, რაც კარიესის რისკს ზრდის.
- ნერწყვის შემადგენლობის ცვლილება. ნერწყვი შეიძლება უფრო მჟავე გახდეს, მისი დამცავი ფუნქცია კი შესუსტდეს.
- დაღლილობა. ზოგჯერ ტოქსიკოზის ან დაღლილობის გამო პირის ღრუს ყოველდღიური მოვლა უკანა პლანზე გადადის.
კალციუმი და კბილები: რა არის მითი და რა სიმართლე
ნაყოფს ჩონჩხის ფორმირებისთვის კალციუმი სჭირდება, განსაკუთრებით ორსულობის მეორე ნახევარში, ხოლო ძუძუთი კვებისას კალციუმი დედის რძეშიც გადადის. ამიტომ ამ პერიოდში დედის ორგანიზმს ამ მინერალის მეტი რაოდენობა სჭირდება.
ამავე დროს, ორსულობისას ორგანიზმი საკვებიდან კალციუმს უფრო ეფექტურად ითვისებს, ამიტომ მოსაზრება, რომ ბავშვი კალციუმს უშუალოდ დედის კბილებიდან „იღებს“, მეცნიერულად არ დასტურდება. ორსულობისას კბილების გაფუჭების მთავარი მიზეზები, როგორც წესი, ღრძილების ანთება, მჟავის ზემოქმედება და კარიესია. ეს არ ნიშნავს, რომ კალციუმი უმნიშვნელოა: მისი საკმარისი მიღება აუცილებელია როგორც დედის ძვლების, ისე ბავშვის განვითარებისთვის.
კალციუმის კარგი წყაროებია:
- რძე, კეფირი, მაწონი და იოგურტი;
- ხაჭო და ყველი;
- მწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული, მაგალითად ბროკოლი და კომბოსტო;
- თხილეული და თესლეული, მაგალითად ნუში და სეზამი;
- თევზი, რომელიც ძვლებთან ერთად იჭმება, მაგალითად სარდინი.
კალციუმის ათვისებისთვის მნიშვნელოვანია ვიტამინი D. კალციუმის ან ვიტამინი D-ის დანამატები მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით მიიღეთ: საჭიროება და დოზა ინდივიდუალურად განისაზღვრება.
სტომატოლოგთან ვიზიტი ორსულობის დაგეგმვისას
კბილების დაცვის საუკეთესო დრო ორსულობამდეა. დაგეგმვის ეტაპზე სტომატოლოგთან ვიზიტი საშუალებას გაძლევთ:
- დროულად უმკურნალოთ კარიესს და შეცვალოთ ძველი ბჟენები;
- გაიაროთ პროფესიული წმენდა და მოიშოროთ ნადები და ქვა;
- უმკურნალოთ ღრძილების ანთებას, სანამ ის ორსულობისას გამწვავდება;
- გადაწყვიტოთ იმ პროცედურების საკითხი, რომლებიც ორსულობისას გადადებას საჭიროებს.
დაგეგმვის პერიოდიდან ასევე მნიშვნელოვანია ფოლატის საკმარისი მიღება. Femibion 1 განკუთვნილია ორსულობის დაგეგმვიდან მე-12 კვირის ჩათვლით და შეიცავს 800 მკგ ფოლატს, მათ შორის მეტაფოლინს.
შეიძლება თუ არა კბილების მკურნალობა ორსულობისას
დიახ. საერთაშორისო რეკომენდაციების მიხედვით, სტომატოლოგიური გასინჯვა, პროფესიული წმენდა და აუცილებელი მკურნალობა ორსულობის ნებისმიერ ეტაპზე უსაფრთხოდ ითვლება, ხოლო მკურნალობის გადადებამ შეიძლება პრობლემა უფრო გაართულოს. გეგმიური მკურნალობისთვის ყველაზე კომფორტულ პერიოდად ხშირად მეორე ტრიმესტრს მიიჩნევენ.
სტომატოლოგს აუცილებლად უთხარით, რომ ორსულად ხართ და რა ვადაზე. ექიმი შეარჩევს უსაფრთხო ადგილობრივ ანესთეზიას, ხოლო რენტგენოგრაფიას მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში და დამცავი წინსაფრის გამოყენებით ჩაატარებს.
პირის ღრუს ყოველდღიური მოვლა
მარტივი ჩვევები კბილებსა და ღრძილებს მთელი ორსულობის განმავლობაში დაიცავს:
1. გამოიხეხეთ კბილები დღეში ორჯერ ფთორის შემცველი პასტითა და რბილი ჯაგრის მქონე ჯაგრისით.
2. გამოიყენეთ კბილის ძაფი ან კბილთაშორისი ჯაგრისი დღეში ერთხელ.
3. ღებინების შემდეგ კბილები მაშინვე არ გამოიხეხოთ. ჯერ პირი გამოივლეთ წყლით ან სასმელი სოდის ხსნარით (ერთი ჩაის კოვზი სოდა ერთ ჭიქა წყალზე) და ჯაგრისს დაახლოებით 30–60 წუთის შემდეგ მიმართეთ. ასე მჟავისგან დარბილებულ მინანქარს არ დააზიანებთ.
4. შეზღუდეთ ტკბილეული და ტკბილი სასმელები, განსაკუთრებით ძირითად კვებებს შორის. წყურვილის მოსაკლავად უპირატესობა წყალს მიანიჭეთ.
5. აარჩიეთ ჯანსაღი წასახემსებელი: ყველი, იოგურტი, ბოსტნეული და ხილი.
6. თუ ჯაგრისი ტოქსიკოზისას ღებინების შეგრძნებას იწვევს, სცადეთ პატარა თავის მქონე ჯაგრისი და ნაკლებად მძაფრი გემოს პასტა.
კბილები ძუძუთი კვების პერიოდში
მშობიარობის შემდეგ კალციუმის საჭიროება კვლავ მაღალი რჩება, რადგან ის დედის რძეში გადადის. ამ პერიოდშიც მნიშვნელოვანია მრავალფეროვანი კვება, საკმარისი სითხე და პირის ღრუს რეგულარული მოვლა. სტომატოლოგთან გეგმიური ვიზიტი მშობიარობის შემდეგაც არ გადადოთ.
დედის კბილების ჯანმრთელობა ბავშვისთვისაც მნიშვნელოვანია: კარიესის გამომწვევი ბაქტერიები შეიძლება ბავშვს ნერწყვის საშუალებით გადაეცეს, მაგალითად საერთო კოვზის გამოყენებისას ან საწოვარას პირით „გასუფთავებისას“.
Femibion 2 განკუთვნილია ორსულობის მე-13 კვირიდან ძუძუთი კვების დასრულებამდე და შეიცავს 200 მგ DHA-ს. ნებისმიერი ვიტამინური კომპლექსის მიღება ექიმთან შეათანხმეთ.
როდის მივმართოთ სტომატოლოგს დაუყოვნებლივ
ვიზიტი არ გადადოთ, თუ შეამჩნიეთ:
- კბილის ტკივილი ან ძლიერი მგრძნობელობა;
- ღრძილების მუდმივი სისხლდენა, შეშუპება ან ტკივილი;
- ღრძილზე ან ლოყაზე შეშუპება, ჩირქი ან ცხელება;
- მორყეული კბილი;
- პირიდან უსიამოვნო სუნი, რომელიც მოვლის მიუხედავად არ ქრება.
პირის ღრუს ანთებითი პროცესები მკურნალობას საჭიროებს, რადგან ისინი მთელი ორგანიზმის მდგომარეობაზე მოქმედებს.
მთავარი
ორსულობა კბილების დაკარგვის გარდაუვალი მიზეზი არ არის. სტომატოლოგთან ვიზიტი დაგეგმვის ეტაპზე, ყოველდღიური მოვლა, ტკბილეულის შეზღუდვა და კალციუმით მდიდარი მრავალფეროვანი კვება კბილებსა და ღრძილებს ორსულობის და ძუძუთი კვების მთელ პერიოდში დაიცავს. ნებისმიერი შეკითხვის შემთხვევაში მიმართეთ სტომატოლოგს ან თქვენს ექიმს.
*სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას.*